Accessibility is fascinerend

Webontwikkelaars vergeten of vermijden vaak de toegankelijkheid van websites. Maar met enig inzicht kost het niet veel extra werk en biedt het zelfs verrassende voordelen.

Door: Romke van der Meulen, Java Developer bij Vevida

Accessibility. Toegankelijkheid. Drempelvrij. Als ervaren front-enddeveloper heb je hier al een paar keer iets over gehoord. Maar wat het precies is … Iets over blinde mensen die je website niet kunnen gebruiken, toch? Je voelt je vaag schuldig dat het onderwerp je zo weinig interesseert. Dus om van die gevoelens af te komen, stap je naar het management: als je het hun probleem kunt maken, ben je er zelf mooi vanaf. Maar wat zegt het management? “Je hebt gelijk, we moeten hier iets aan doen. Ga jij eens uitzoeken wat er precies moet gebeuren.”

Dat overkwam mij een paar maanden geleden. Ik besloot om van deze kans gebruik te maken en me goed in het onderwerp te verdiepen. Toen ik eraan begon, zag ik accessibility nog als een moeilijk, vaag onderwerp. Ik associeerde het met achterhaalde overheidsregels en lelijke, blokkige websites. Maar wat blijkt? Accessibility is een fascinerend onderwerp!

Ik zie een boel parallellen tussen accessibility en responsive design. Bij responsive design probeer je jouw website voor zo veel mogelijk devices geschikt te maken. Accessibility doet precies hetzelfde. Alleen richt je je hier niet op de resolutie van het scherm, maar op de input en output mogelijkheden van het apparaat. Is er überhaupt een scherm? Of wordt jouw website voorgelezen, of gedrukt in braille? Is er een muis, of alleen een toetsenbord? Of moet alles worden bediend via spraakopdrachten?

Toegankelijk houdt in dat iedereen jouw website kan gebruiken. En met welke doelgroepen je daarbij rekening moet houden, is een interessant onderwerp op zich. Denk bijvoorbeeld aan bejaarde gebruikers die kampen met geheugenproblemen, aan mensen met dyslexie of aan mensen die door RSI geen muis kunnen gebruiken. Werp eens een blik op het artikel Stories of Web Users van de W3C voor verhalen over hoe mensen met verschillende beperkingen het web gebruiken.

Nou kan ik me prima voorstellen dat je je afvraagt hoe nuttig het is om een boel extra tijd en moeite te steken in het ondersteunen van wat in de praktijk misschien maar een klein deel van je bezoekers is. Maar dit zijn juist de mensen die enorm belang hebben bij goed werkende websites en die vaak niet vinden. Dus als jouw website als enige binnen jouw branche goede accessibility heeft, ben je ineens de go-to site voor een hele subgroep van je potentiële publiek.

Stel je voor dat grote delen van het internet voor jou slecht te gebruiken zouden zijn. Dat beperkt je enorm in je mogelijkheden in deze moderne wereld. Geen online winkels, geen streaming media. Het zou misschien voelen alsof je alleen met een oude Netscape-browser het internet op kan. De meeste sites werken wel ongeveer, maar zo slecht dat het een enorm frustrerende ervaring is. Hoe lang zou jij het volhouden?

Gelukkig is het helemaal niet moeilijk om al je bezoekers een goed functionerende website aan te bieden. Als je je netjes aan HTML-standaarden en best practices houdt, dan is je website out-of-thebox vaak al goed toegankelijk. Maar om net dat extra stukje gebruikersgemak toe te voegen, moet je creatief te werk gaan. En dat is nou juist een leuke uitdaging.

Neem de “alt-tekst” voor een afbeelding. Je weet wel, die tekst die de browser laat zien als die je plaatje niet kan laden. Sommige mensen met een visuele beperking kunnen de afbeelding überhaupt niet zien. Maar ze kunnen de computer wel de alt-tekst laten voorlezen. Dus als er informatie in het plaatje staat die gebruikers nodig hebben om de pagina goed te kunnen volgen, dan zijn zij afhankelijk van jouw alttekst. Bedenken wat voor tekst daarbij past, is nog lang niet zo simpel als je zou denken. WebAIM wijdt er zelfs een heel artikel aan. Ik raad zeker aan dat artikel eens op te zoeken — het geeft veel stof tot nadenken en heeft leuke quizvragen tussendoor. Bij mij was het bijvoorbeeld nog nooit opgekomen dat je in de alt-tekst ook te veel informatie kunt geven, of dat er situaties zijn waarbij je de alt-tekst zelfs leeg moet laten.

Weet je trouwens wie ook jouw alt-tekst leest? Google. Want die werkt natuurlijk met bots die ook niet weten wat er op een afbeelding staat. (Nog niet tenminste – ze zijn er wel mee bezig.) Dus als je goede alt-teksten kunt schrijven, gaat je SEO-score ook nog eens omhoog.

Dat is een patroon dat je vaker ziet: door de accessibility van je website te verbeteren, krijg je bijkomende voordelen die prettig zijn voor al je bezoekers. Dit punt wordt duidelijk gedemonstreerd in een serie video’s die op YouTube te vinden is onder de titel “Web Accessibility Perspectives”. Kijk daar eens naar! De video’s zijn goed gemaakt en heel interessant. Het motto van deze video’s is “Accessibility: essential for some, useful for all.” Daar sluit ik mij graag bij aan.

Deel dit artikel of reageer